Piękne. Naiwne. I równie prawdziwe jak komunikat „Twój telefon zostanie odebrany w ciągu minuty” na infolinii dowolnego urzędu.

Ale wierzymy w te kłamstwa, bo o wiele łatwiej żyć z nadzieją na zbliżającą się ulgę, niż spojrzeć prawdzie w oczy. A prawda jest taka, że linia mety nie istnieje.

Podczas jednej z naszych sesji 1:1 [na którą możesz zapisać się TUTAJ] Krzysiek mówi mi z pełnym przekonaniem: „Muszę po prostu domknąć ten kwartał. Ugaszę te pożary, domknę tematy i wtedy wreszcie złapię oddech. Potrzebuję poczucia, że mam czyste konto”.

Kiwam więc głową ze zrozumieniem. Przecież to logiczne. Najpierw praca, potem nagroda. Najpierw wysiłek, potem regeneracja. Gdybyśmy nadal byli w szkole, to miałoby sens. Lekcja, dzwonek, przerwa, wakacje. Ale my dawno skończyliśmy szkołę.

Z każdym odhaczonym mailem generujesz dwie kolejne odpowiedzi. Każdy zamknięty projekt tworzy w kalendarzu miejsce, w którą natychmiast wlewa się następny. Taśma produkcyjna nigdy się nie zatrzymuje. Kiedy więc obiecujesz sobie odpoczynek dopiero w momencie, w którym “wszystko będzie zrobione”, podpisujesz z samym sobą bardzo specyficzną umowę. Zgadzasz się na to, że nie odpoczniesz już nigdy.

Jestem swoim własnym szefem

Ten nagłówek brzmi jak ostateczne zwycięstwo nad systemem. Ale często prawda jest taka, że rozszczepiliśmy się na dwie osoby, które żyją w naszej głowie. Na przykładzie wspominanego wcześniej Krzyśka:

Jest Krzysiek-Szef. I jest Krzysiek-Pracownik.

Krzysiek-Szef to najgorszy gatunek przełożonego. Mikromenedżer bez empatii i bez poszanowania dla kodeksu pracy. To on w niedzielę o 21:00 podrzuca luźną myśl, że „w sumie można by już usiąść do tych maili, jutro będzie rano spokojniej”. To on układa absurdalnie długie, nierealne listy zadań na wtorek. I to on stoi z założonymi rękami, patrząc z jawną pogardą, kiedy Krzysiek-Pracownik próbuje po prostu poleżeć na kanapie.

„Serio? Tak po prostu będziesz leżał i nic z tym czasem nie zrobisz?” – pyta z wyrzutem Krzysiek-Szef. „Nawet jakiegoś mądrego podcastu nie włączysz w tle? Nie zoptymalizujesz jakoś tego odpoczynku?”

A Krzysiek-Pracownik jest po prostu zajechany. Chciałby wziąć urlop na żądanie. Chciałby trzasnąć drzwiami i rzucić papierami. Ale nie może złożyć wypowiedzenia, bo zarząd firmy jest w jego własnej głowie. Trudno uciec przed dyrektorem, z którym rano myjesz zęby przed tym samym lustrem.

Kiedy więc Krzysiek-Pracownik cicho zgłasza: „Nie mam już na to siły”, Krzysiek-Szef wyciąga swój stary, ulubiony argument z szuflady: „Jak tylko domkniemy ten kwartał, to odpoczniemy. Obiecuję”.

Tylko że Krzysiek-Szef nigdy nie dotrzymuje słowa. Kiedy kończą się pożary w firmie, natychmiast wymyśla pożary prywatne. Trzeba przebudować rutynę poranną. Zrobić „coś sensownego” z weekendem. Nadrobić zaległości w książkach. Szybciej biegać, lepiej jeść, mądrzej i wydajniej żyć. Zawsze znajdzie się jakaś norma do wyrobienia i nowy projekt do dowiezienia.

Więc jeśli czekasz, aż Twój wewnętrzny szef wreszcie spojrzy na wyczyszczoną z zadań listę, uśmiechnie się i powie: „Dobra robota, Krzysiek. Na dzisiaj starczy, masz wolne” – to przestań.

Self-care

Gdy pytam Krzyśka, jak o siebie dba na co dzień, uśmiecha się i mówi, że niedawno zrozumiał, jak ważny jest self-care. Kupił więc sobie nowy, topowy model smartwatcha, by mierzyć sen, opłacił na cały rok z góry aplikację do medytacji i zamówił zestaw suplementów.

Problem w tym, że to wcale nie Krzysiek-Pracownik kupił te rzeczy. Kupił je Krzysiek-Szef.

Nie robi tego na złość. Robi po prostu to, co potrafi najlepiej. Reaguje na kryzys, wdrażając procedury naprawcze. Odpuszczanie brzmi dla niego jak porażka i utrata kontroli. Więc Krzysiek-Szef ubiera ten nasz brak sił w coś, co umie zrozumieć. W projekt.

Tymczasem prawdziwy self-care rzadko wymaga synchronizacji przez Bluetooth i nie przyznaje odznak za trzydziestodniowy ciąg medytacji. Nie ma swoich metryk ani wykresów. To raczej moment, w którym świadomie decydujesz się rozczarować swojego wewnętrznego szefa.

Dwie części

Na jednej z kolejnych sesji poprosiłem Krzyśka, żebyśmy zeszli z poziomu aplikacji i gadżetów, a zamiast tego spróbowali zlokalizować w nim te dwie części. Złapać moment, w którym przejmują stery. Chodziło o to, by przestał z nimi walczyć, a pozwolił im obu po prostu się wygadać.

Kiedy do głosu doszedł Krzysiek-Pracownik, nie padły żadne wielkie oskarżenia o wyzysk. Padło tylko jedno kluczowe zdanie: „Ja po prostu chciałbym, żeby chociaż przez godzinę dziennie absolutnie nikt niczego ode mnie nie chciał. Nawet ja sam”.

Kiedy z kolei Krzysiek dał przestrzeń temu swojemu wewnętrznemu szefowi, okazało się, że pod tą surową maską wcale nie ma tyrana. Jest po prostu ogromny lęk. Strach przed tym, że jeśli na chwilę zdejmie nogę z gazu, straci kontrolę nad własnym życiem i wszystko się posypie. Krzysiek-Szef pchał go do ciągłej optymalizacji, bo uważał, że tylko w ten sposób zapewni mu bezpieczeństwo.

Odkryliśmy, że pod spodem wcale nie ma problemu z zarządzaniem czasem ani brakiem umiejętności odpoczywania. Pod spodem jest po prostu lęk. A lęku nie załatwisz najnowszym modelem smartwatcha ani zestawem suplementów.

Dlatego całkowicie przestaliśmy szukać nowych sposobów na zarządzanie sobą w czasie. Zamiast tego zaczęliśmy pracować nad zmianą samej relacji między tymi dwiema częściami w głowie Krzyśka.

Kiedy wieczorem pojawiała się ta dobrze znana myśl: „W sumie można by jeszcze usiąść do tych maili, żeby rano było lżej”, Krzysiek uczył się zatrzymywać i mówić do tego swojego wewnętrznego szefa: „Słyszę cię. Wiem, że się martwisz i że wolałbyś mieć to już z głowy. Ale zrobiliśmy dzisiaj wystarczająco dużo. Ziemia się nie zatrzyma, jeśli to poczeka do jutra”.

Zawsze będą jakieś niedomknięte sprawy i maile czekające na odpowiedź. Ale sztuka polega na tym, by nie traktować głosu swojego wewnętrznego szefa jak rozkazu, z którym nie wolno dyskutować.

Spróbujesz?

Znasz ten stan? Kiedy nie jest ani źle, ani dobrze, ani nawet średnio. Kiedy wołalibyśmy żeby było źle, by chociaż wiedzieć jak jest. A tutaj? Brak grawitacji. Uczucie jakbyś wszedł do pokoju i zupełnie zapomniał, po co do niego przyszedłeś.

W świecie, w którym wszystko musi być zdefiniowane, skategoryzowane i zoptymalizowane, bycie „pomiędzy” wydaje się błędem w systemie. Nasze telefony i aplikacje wytresowały nas do posiadania ciągłego statusu. Jesteś „Dostępny”, „Zajęty”, „W drodze” albo „Nie przeszkadzać”. Zawsze świeci się jakaś kropka – zielona, żółta lub czerwona.

Ktoś musi wiedzieć lepiej

Kiedy czujemy ten rodzaj zawieszenia chcemy znaleźć odpowiedź. Tylko gdzie? Skoro ja nie wiem jak się czuję to spytam kogoś kto mnie zna. Pewnie on będzie wiedział.

Wyciągamy telefony, odpalamy komunikatory i zaczynamy ankietę:

– Co Ty byś poczuł na moim miejscu?
– Jak myślisz, to normalne?
– Powinienem się wkurzyć czy nie?

Robimy to z bardzo naturalnej potrzeby – szukamy gruntu pod nogami. Wierzymy, że bliscy zadziałają jak lustro i pomogą nam rozkodować ten dziwny, bezkształtny stan.

Jest takie stare powiedzenie:

“Jeśli chcesz podjąć złą decyzję, zapytaj o wszystkich o opinie”

Bardzo do mnie trafia. Bo każdy, komu zadasz tego typu pytanie, przefiltruje Twoją sytuację przez swoje własne życie, swoje aktualne problemy i przekonania.

Jeśli zapytasz kogoś, kto jest z natury ostrożny i często się martwi – prawdopodobnie zarazi Cię niepokojem. Jeśli napiszesz do kogoś, kto nosi w sobie dużo frustracji – doradzi Ci, żebyś porządnie się wkurzył. Ktoś inny każe Ci skakać z radości, bo z jego perspektywy sytuacja wygląda świetnie.

Każdy da Ci po prostu kawałek siebie.

Często widzę to na moich sesjach 1:1 (o których dowiesz się więcej TUTAJ). Klienci przychodzą i oczekują gotowych rozwiązań. Chcą, żebym to ja odpowiedział na ich pytania i powiedział im, co robić. Ale zamiast dawać rady, po prostu odwracam sytuację. Zadaję im pytania tak długo, aż w końcu sami znajdują odpowiedź we własnej głowie. I to dużo lepszą, bo swoją.

Ile masz dzisiaj procent?

Lubimy też pytać technologii – na przykład smartwatchy. A te potrafią Ci już co do procenta powiedzieć, ile dzisiaj masz energii. Zanim jeszcze wstaniesz z łóżka, już wiesz, czy powinieneś czuć się dzisiaj wypoczęty, czy wyczerpany.

Wiem, co możesz teraz pomyśleć: „Oho, Marcin będzie hejtował zegarki”. Otóż nie. Są świetne i sam długo myślałem nad tym, czy sobie jakiegoś nie kupić. Pomagają wyłapać problemy ze zdrowiem, zoptymalizować treningi albo po prostu zmotywować się do dłuższego snu.

Ale jednak podjąłem decyzję, że na ten moment nie chcę z nich korzystać, do czego wrócę w ostatniej części.

Od niedawna mamy pod ręką jeszcze jedno koło ratunkowe – sztuczną inteligencję. A ta, zawsze chętna do pomocy, z przyjemnością nam wszystko poukłada. Zaczynamy więc wpisywać w okienko czatu nasze własne życie:

– Mój partner powiedział mi rano to i to, czy to normalne, że mnie to nie rusza?
– Szef wysłał mi takiego maila, przeanalizuj jego ton i powiedz, czy powinienem czuć się zaatakowany.

Wydaje nam się, że skoro algorytm przeczytał cały internet, to na pewno wie o nas więcej niż my sami. Robimy to, bo zawsze da nam jakąś odpowiedź. Nawet jeśli kompletnie minie się z prawdą, to przynajmniej wyrwie nas z tej przerażającej ciszy.

Własny kompas

Wracając do smartwatcha – nie chcę oddawać algorytmom, ani innym ludziom, praw do oceny mojego własnego samopoczucia. Jeśli będę nieustannie nawigował za pomocą zewnętrznego GPS-a, w końcu całkowicie zatracę swój własny kompas.

I powiem Ci więcej: jestem gotów na to, żeby się mylić. Zgadzam się na to, że moja własna ocena zmęczenia może być gorsza i mniej precyzyjna, niż ta wyliczona przez maszynę. Wolę czuć, niż odczytywać.

Tylko wiesz, o wiele łatwiej to powiedzieć, niż zrobić. Szczególnie w momencie, kiedy to dziwne zawieszenie już Cię dopada, a Ty stoisz pośrodku pokoju z poczuciem kompletnej pustki.

Dlatego powiem Ci, jaki jest mój sprawdzony sposób na przetrwanie tego stanu.

Kiedy kompletnie nie potrafię złapać z samym sobą kontaktu, odcinam zewnętrzne bodźce. Biorę zwykłą kartkę i długopis. Lubię pisać, bo to pozwala fizycznie wyrzucić na zewnątrz to wszystko, co kłębi się w głowie.

Problem w tym, że bardzo często w tej głowie nie ma z pozoru nic oprócz głuchego „nie wiem”. Co wtedy robię? Zaczynam od rzeczy najbardziej abstrakcyjnych. Piszę dosłownie to, co mam przed oczami.

Piszę: „Nie mam pojęcia, co teraz napisać. Siedzę tu, gapię się w zeszyt, piszę te bzdury i w ogóle nie rozumiem, po co to robię. Jest mi jakoś dziwnie, nijak, nic mądrego nie przychodzi mi do głowy”.

Piszę cokolwiek, bez struktury, ładu i składu. Czasem trwa to 5 minut a czasem 15 ale w pewnym momencie coś puszcza. Łączę pierwsze kropki i zaczyna to mieć jakiś kształt. Pojawiają się wskazówki.

Mój własny kompas znów zaczyna działać. Musiałem tylko przestać patrzeć na cudze mapy i dać sobie czas, żeby w tej ciszy na nowo złapać sygnał.

Odpowiedzi, które wtedy przychodzą, są w stu procentach moje. Żaden zegarek nie mi ich nie wyliczył, żaden IA ich nie wygenerował ani przyjaciel nie powiedział.

Dlatego bardzo Cię do tego zachęcam. Następnym razem, gdy uderzy w Ciebie to nieznośne poczucie pustki i brak definicji – nie ratuj się ucieczką. Nie odpalaj komunikatora, nie sprawdzaj ekranu na nadgarstku, nie pytaj świata, jak powinieneś żyć.

Spróbujesz?

Miłej niedzieli,

Marcin

Siadasz na leżaku, bierzesz pierwszy, głęboki wdech od bardzo dawna, patrzysz w zieleń i nagle w głowie pojawia się ta uwodzicielska myśl: A gdyby tak już nie wracać?

A gdyby rzucić to wszystko w cholerę? Nie logować się w poniedziałek do systemu, zablokować numer szefa, sprzedać mieszkanie, zostać w tym lesie i założyć hodowlę alpak? Zrobić swojemu życiu ostateczny, bezkompromisowy „twardy reset” i wyciągnąć wtyczkę na dobre.

Założę się, że znasz to uczucie. Większość z nas, kiedy w końcu zdejmie nogę z gazu, ma ochotę po prostu wysiąść z tego pędzącego auta i nigdy do niego nie wracać.

Ale powiedzmy sobie szczerze – to zazwyczaj tylko fantazja. Prawda jest taka, że wcale nie chcesz rzucać całego swojego życia. Lubisz swoje miasto, swoją ulubioną kawiarnię, znajomych, a ta hodowla alpak pewnie doprowadziłaby Cię do szału po trzech tygodniach.

To nie z Twoim życiem jest coś nie tak. To po prostu Twój przebodźcowany układ nerwowy krzyczy o ewakuację. Dlatego od dawna nie namawiam nikogo do rzucania wszystkiego. Zamiast tego proponuję Miękki Reset.

Zbyt wiele otwartych kart

Kiedy leżysz na tym leżaku i marzysz o odcięciu się od świata na zawsze, dostajesz bardzo jasny komunikat: Twój system operacyjny jest skrajnie przeciążony.

Nasza biologia – mózg i układ nerwowy – to genialny, ale ewolucyjnie bardzo stary system. Świetnie radził sobie z dawnymi zagrożeniami, ale dzisiejsze cyfrowe środowisko to dla niego trudny test. Nasza głowa po prostu nie została zaprojektowana do życia w ciągłym, cyfrowym hałasie, znoszenia setek powiadomień dziennie, życia w pułapce wielozadaniowości i bycia non-stop na kroplówce z taniej dopaminy.

To trochę tak, jakbyś na całkiem dobrym komputerze odpalił nagle 50 programów w tle. Wentylatory zaczynają wyć, bateria znika w oczach, a kursor na ekranie się zacina.

Co wtedy robisz? Przecież nie wyrzucasz komputera przez okno do rzeki. Nie robisz mu ostatecznego, „twardego resetu” uderzając w niego kijem bejsbolowym.

Po prostu po kolei, na chłodno, zamykasz aplikacje, które pożerają Twoją pamięć operacyjną.

I dokładnie tego samego potrzebuje dzisiaj Twoja głowa. Nie musisz wywracać życia do góry nogami i uciekać w Bieszczady, żeby odpocząć. Musisz po prostu zaktualizować swoje nawyki. Namierzyć miejsca, w których tracisz najwięcej prądu i zmienić kilka drobnych, „domyślnych ustawień” własnej codzienności – zaczynając od tego jak reagujesz na własny telefon a kończąc na tym jak odpoczywasz.

Instrukcja obsługi własnej głowy

Problem w tym, że nikt nigdy nie wręczył nam instrukcji obsługi, która tłumaczyłaby, jak sobie z tym radzić. Świat pędzi, technologie walczą o każdą sekundę naszego skupienia, a my próbujemy odnaleźć w tym wszystkim spokój, opierając się na przestarzałym oprogramowaniu.

I właśnie po to, żeby to zmienić, napisałem e-booka „Miękki Reset”, który ma dzisiaj swoją premierę.

Nie znajdziesz w nim taniej motywacji ani haseł, żeby rzucić pracę i wyjechać w dzicz. Traktuj go raczej jako podręcznik do zrozumienia własnych mechanizmów. Pokazuję w nim, jak nasza uwaga jest nieustannie porywana przez cyfrowy hałas i w jaki sposób tania dopamina zamyka nas w wyczerpującej pętli bezmyślnego scrollowania.

Tłumaczę też, co tak naprawdę blokuje naszą regenerację – dlaczego sam sen często nie wystarcza, gdy nasz organizm ciągle mieli w tle stres, traktując nadmiar bodźców jak realne zagrożenie.

To czysta, układająca w głowie wiedza, która stanowi idealne dopełnienie mojego praktycznego warsztatu “Miękki Reset”, o którym możesz dowiedzieć się więcej TUTAJ.

Majówka to absolutnie najlepszy moment, żeby wcisnąć pauzę. Zamiast marzyć o ucieczce od swojego życia, możesz po prostu usiąść na leżaku, wziąć dobrą kawę i spokojnie zaktualizować swoje nawyki.

Żeby ułatwić Ci ten krok, z okazji premiery i długiego weekendu mam dla Ciebie niespodziankę. Kiedy dodasz e-booka do koszyka i wpiszesz kod Reset, cena spadnie o 20%.

Zniżka działa przez całą majówkę i wygasa w niedzielę (3.05) o 23:59.

Wszystkie szczegóły znajdziesz pod tym linkiem:

[LINK DO MIĘKKIEGO RESETU]

Odpoczywaj mądrze.

Spokojnego weekendu,

Marcin

Słuchając go, zacząłem się szczerze zastanawiać: czy ja na pewno robię „mniej”?

Przecież przy samym Projekcie Mniej ogarniam stronę internetową, prowadzę social media, piszę newslettery i e-booki, prowadzę sesje 1:1 (na które swoją drogą Cię zapraszam – [TUTAJ]) i organizuję warsztaty.

A poza tym normalnie żyję. Gram w tenisa i padla, chodzę na siłownię, czytam, spotykam się ze znajomymi i rodziną. I to na pewno nie koniec listy.

Więc jak to z tym jest? Czy stworzyłem „Projekt Mniej”, a sam zasuwam jak chomik w kołowrotku, będąc hipokrytą?

Robiłem, choć nie chciałem

Żeby zrozumieć, dlaczego to, co robię, to „mniej”, musimy się trochę cofnąć. Cofnąć do czasu, gdy robiłem wiele rzeczy, których robić nie chciałem.

Ale dlaczego? Ale po co? – pewnie pomyślałeś.

Bo człowiek to skomplikowana istota. Wmawiamy sobie, że podejmujemy decyzje niezależnie i według własnych wartości, ale prawda jest taka, że często chcemy zaimponować, pasować do obrazka, uchodzić za profesjonalnych, ambitnych i wystarczających.

Dlatego chodziłem na imprezy, na których nie chciałem być, spotykałem się z ludźmi, z którymi nie czułem chemii, albo czytałem książki, które mnie nie interesowały, by nauczyć się rzeczy, z których mógł być zysk.

Robienie rzeczy wbrew sobie kosztuje potrójnie. Tracisz czas, energię i… siebie.

Dwa rodzaje zmęczenia

Czy celem życiowego balansu jest całkowity brak zmęczenia? Nie.

Kiedy wracałem ostatnio z turnieju padla, na którym byłem od 8 rano do 22, byłem wykończony. Ale czułem się doskonale. Kiedy wymyślam materiały na „mniej”, czuję czasem, że mój mózg dosłownie paruje. Ale to jest moje zmęczenie. Dobre i satysfakcjonujące.

Lecz dobrze znam to drugie zmęczenie.

To, które czułem po imprezach od udawanego uśmiechu albo zmuszając się do czytania kolejnych biznesowych książek, przy których zamykały mi się oczy. Tego typu sytuacje włączają tryb „byle mieć to już za sobą”. Patrzysz na zegarek. Odliczasz minuty do wyjścia. Czytasz tę usypiającą książkę i zamiast chłonąć treść, sprawdzasz, ile kartek zostało do końca rozdziału.

Robiąc rzeczy, których nie chcemy robić, nie jesteśmy tu i teraz. Bo nie chcemy być. Chcemy być tam i potem.

Znasz film „Klik” z Adamem Sandlerem?

To komedia, w której jest bardzo mądry przekaz. Główny bohater wchodzi w posiadanie pilota, dzięki któremu może przewijać lub wyciszać momenty swojego życia, jak Ty czołówkę do serialu na Netfliksie. Brzmi fajnie, co? Na pierwszy rzut oka tak, ale potem okazuje się, że… zresztą nie będę Ci spoilerował. Ale pewnie wiesz, do czego zmierzam.

Mniej przewijania

My robimy sobie to samo. Kiedy jesteś w miejscu, w którym nie chcesz być, albo robisz coś tylko dla wizerunku, Twój mózg w ogóle nie rejestruje teraźniejszości. Traktuje ten czas jak przerwę na reklamy, przez którą trzeba jakoś przebrnąć, żeby wrócić do „prawdziwego” życia.

To problem mojego znajomego. Wcale nie ma za mało czasu. Ma w kalendarzu po prostu za dużo rzeczy, które podświadomie chce jak najszybciej przewinąć. Odhaczyć. Mieć z głowy.

Nic dziwnego, że nagle budzi się z przerażeniem, że zaraz mamy maj. Kiedy od poniedziałku rano marzysz tylko o tym, żeby wreszcie był piątek wieczór, Twój umysł łapie aluzję. Nie będzie rejestrował życia, z którego sam desperacko próbujesz uciec. Przewija ten czas, a Tobie zostaje potem w pamięci tylko jeden wielki, nieostry ciąg zdarzeń.

Więc wracając do pytania z początku: nie, nie jestem hipokrytą.

Mój kalendarz nie jest pusty. Nie wykreśliłem z niego tego, czego nie chcę wykreślać. Ale przestałem upychać w niego rzeczy, które powodowały, że czułem się jak aktor we własnym życiu.

Kiedy w końcu schodzisz z tej sceny i ściągasz z siebie ten kostium i maskę, dzieje się coś niesamowitego. Nagle masz siłę. Możesz mieć w grafiku dokładnie tyle samo – a czasem wręcz więcej – ale jest lżej. Przestajesz marnować energię na zadowalanie widowni.

Kiedyś usłyszałem świetne zdanie: bądź tam, gdzie jesteś. I właśnie to staram się robić. Kiedy tworzę Projekt Mniej – po prostu to robię. Kiedy gram w padla – jestem w 100% na korcie.

I czas jakby zwolnił.

Dzięki, że czytasz do końca.

Marcin